Maandelijks archief: mei 2013

Vogelmelk (Ornithogalum umbellatum)

Omdat het toch nog pas voelt alsof het april is met de eerste mooie dag: een bolletje. Uit de aspergefamilie. Stralende witte bloemen die nogal gevoelig zijn voor licht en warmte. Ze hebben het niet gemakkelijk dit jaar, ze zijn vaak dicht…. In mei en juni zijn ze te bewonderen, als het mee zit dus. De kleur van melk zullen ze ooit gedacht hebben want gala is melk in ’t Grieks. De Duitse naam ‘Milchstern’ vind ik wel heel mooi: melkster.

De bloemen staan in een schermvormige tros waarvan de stelen ontspringen in een oksel met schutblaadjes. En de laatste tijd kun je door gebrek aan zon wel goed de onderkant van de bloemblaadjes zien. De aanblik lijkt alledaags totdat je beseft dat het groen geen kelkblaadjes zijn maar strepen op de 6 bloembladen. Binnen in het centrum van de bloem zie je tussen de 6 meeldraden ook een mooi groene vruchtbeginsel, een zeshoekig doosje.
De lijnvormige bladeren zijn wat vlezig en komen uit de bol. Er loopt -bij de al wat oudere exemplaren- een soort witte lijn over de bovenkant. Het is eigenlijk meer een transparant vliesje dat over een gootje loopt, dat witter oogt dan het groen van het blad.
Er zijn een paar soorten en ze groeien in graslanden, bermen en vochtige bossen. De bol is eetbaar, smaakt vergelijkbaar met schorseneer, maar dat doen we niet want het is een Rode Lijst soort, beschermd dus. De stengel met bloemknop van de bosvogelmelk wordt in Parijs op dezelfde manier als asperges gegeten.
In tuinen is de gekweekte plant bekend als ‘ster van Bethlehem’. Daar zit vast een heel verhaal achter…

Meiklokje of Lelietje-van-dalen (Convallaria majalis)


Het viel me op dat het meiklokje zich zo mooi openrolt. Als een stokje komt het uit de grond met een bloemstaartje erlangs. De bladeren zitten met 2 bij elkaar en zijn net als gras parallel-nervig.

De bloemetjes (8mm) zijn witte ‘klokjes’, ruiken heerlijk, en hangen aan een naar één kant gekeerde tros die in mei bloeit (majalis betekent ‘van de maand mei’). De rode bessen, vormen -tegen die tijd- een mooi geheel vormen met de herfsttinten van het blad.

Meiklokje is een vaste plant (30cm) die in het wild voorkomt, het liefst op half-beschaduwde plaatsen. Onder de grond zit een kruipende wortelstok en daarom zie je vaak hele veldjes dicht opeen in bosrijke stukken, struwelen en brede houtwallen.
In de 16e eeuw was al bekend dat de plant de hartwerking kan beïnvloeden. Gedroogde bloemen werden vroeger toegevoegd aan snuiftabak. Het lelietje-van-dalen is wel giftig. En de nationale bloem van Finland.